De unieke alliantie achter Zonneveld Boeldershoek
Met zonneveld Boeldershoek in Hengelo wordt goed zichtbaar hoe duurzame energie werkelijk eigendom van burgers kan worden. Niet alleen krijgen bewoners daar de mogelijkheid te investeren in het gemeentelijke aandeel van het project, ook komt het andere deel uiteindelijk – mede dankzij De Windvogel – volledig in coƶperatieve handen. Bijzonder is de samenwerking tussen de lokale energiecoƶperatie Energie van Hengelo en investeerder Energiefonds Overijssel (EFO). Hoe werkt dit partnerschap in de praktijk?
Het gemeentelijk deel van het 12 hectare tellende zonneveld Boeldershoek in Hengelo levert al sinds maart 2025 duurzame stroom aan zo’n 4.000 huishoudens. De bouw van het andere, even grote deel, zal waarschrijnlijk begin volgend jaar van start gaan. Toch is er achter de schermen al veel gebeurd. Het begon in juni 2025, toen Vattenfall zijn aandelen verkocht aan de lokale energiecoƶperatie Energie van Hengelo, De Windvogel en Energiefonds Overijssel (EFO). Dat maakte de weg vrij naar een volledig coƶperatief zonneveld.
Vattenfall uitgekocht
De eerste stap die leidde tot deze constructie werd gezet door Michel Tap. Hij is behalve manager en medeoprichter van Energie van Hengelo ook sociaal ondernemer, gespecialiseerd in duurzame energietechnologie. “Vattenfall was verplicht om 50 procent lokaal eigendom in te vullen. Eigenlijk wilden ze ons in een obligatieregeling hebben, maar dat vonden wij geen invulling van lokaal eigendom. Toen hebben wij als energiecoƶperatie Vattenfall uitgekocht. Daarbij heb ik het Energiefonds Overijssel gevraagd om mee te werkenā, zegt Tap over de totstandkoming van dit partnerschap.
‘Eigenlijk wilden ze ons in een obligatieregeling hebben, maar dat vonden wij geen invulling van lokaal eigendom.’
Energiefonds Overijssel (EFO) is een financieel hulpmiddel waarmee de provincie duurzame projecten helpt om echt van de grond te komen. Dat gebeurt niet door middel van subsidies, maar met leningen, garanties en investeringen. āWij volgen als provinciaal fonds nauwkeurig welke duurzame initiatieven in Overijssel ontstaan. Zo ontstond ook het contact met Energie van Hengeloā, zegt Bas Broekstra, beleggingsanalist bij EFO.
āSkin in the gameā
Het fonds stelde wel een voorwaarde voordat het tot een investering kwam. Er moest een ervaren, professionele partij aan boord komen, met āskin in the gameā. “Dan denk je als eerste aan een commerciĆ«le partij. Die zorgt wel dat het project op orde komtā, zegt Tap. Het werd uiteindelijk geen commerciĆ«le partij, maar een landelijke coƶperatie: De Windvogel. āDie ontwikkelt ook voor eigen risico en heeft een bewezen trackrecord in de wereld van duurzame energieopwekking.”
Sinds juni zijn Energie van Hengelo, De Windvogel en EFO gezamenlijk eigenaar van het nog te bouwen project. Ze investeerden samen 7 miljoen euro. De Windvogel en EFO bezitten gezamenlijk 92 procent. Op termijn zal Energie van Hengelo haar projectaandeel van 8 procent kunnen vergroten tot 80 procent. De Windvogel behoudt 20 procent van de aandelen, terwijl EFO uiteindelijk helemaal zal terugtreden als aandeelhouder.
De rolverdeling is simpel, laat Broekstra weten: āEnergie van Hengelo heeft de dagelijkse leiding en houdt de verbinding met de lokale gemeenschap. De Windvogel ondersteunt als ervaren ontwikkelaar met kennis en expertise. EFO brengt financiĆ«le slagkracht in en ervaring met juridische en financiĆ«le structuren. Zo ontstaat er een sterke combinatie van lokaal eigenaarschap, landelijke kennis en een solide financiĆ«le basis.ā
Uithoudingsvermogen
Maar werken met een overheidsfonds als EFO vergt wel uithoudingsvermogen, zegt Tap. āZoān fonds acteert als een soort bank, met regels, procedures en juristen. Als er besluiten worden genomen, moet er eerst een hele papierwinkel worden voorbereid. Die moet vervolgens worden verkend door een beslissingscommissie verkend. Dan gaat de commissie nog een keer met elkaar stemmen. Dat is een behoorlijk formeel traject.ā
Door deze werkwijze kunnen processen wat langer duren dan wanneer je te maken hebt met een commerciĆ«le partij als investeerder. āWe willen ook een batterij aan het zonneveld toevoegen om de businesscase te versterkenā, zegt Tap. āVoor een ondernemer is dat een no brainer, maar bij het EFO gaat daar eerst een beslissingstraject aan vooraf.ā
Winst niet voorop
Daar staat tegenover dat bij het Energiefonds Overijssel de rente beduidend lager ligt dan bij commerciĆ«le investeerders of banken, waar winst altijd voorop staat en de tarieven dus hoger uitvallen. āHet EFO is opgericht om werkgelegenheid en duurzaamheid in Overijssel te stimuleren,ā legt Tap uit. āOmdat het werkt als een revolverend fonds, herinvesteert het het geld dat terugkomt uit eerdere leningen of investeringen steeds opnieuw in nieuwe projecten.ā
‘Het EFO werkt niet met korte termijn winstdoelen, maar met een langetermijnvisie waarin lokaal eigendom en verduurzaming vooropstaan.’
Broekstra onderstreept deze maatschappelijke doelstelling. āHet EFO werkt niet met korte termijn winstdoelen, maar met een langetermijnvisie waarin lokaal eigendom en verduurzaming vooropstaan. Opbrengsten vloeien terug naar nieuwe duurzame projecten in de regio. Dat geeft rust en ruimte om maatschappelijke waarde te realiseren. Waar commerciĆ«le partijen vaak sturen op winst en verkoop, staat hier blijvende impact centraal.ā